همه معاهدات روسیه با ایران لغو شد
![همه معاهدات روسیه با ایران لغو شد](/files/fa/news/1398/9/26/63446_634.jpg)
در روز ۲۶ آذر سال ۱۲۹۶، در پی سقوط حکومت تزارهای روسیه و پیروزی انقلاب بلشویکی، دولت تازه این کشور طی یادداشتی معاهدات تحمیلی میان دولت روسیه تزاری با ایران را فاقد اعتبار اعلام کرد. دولت بلشویکی روسیه در این یادداشت با تاکید بر اینکه کلیه معاهداتی که دولت قبلی روسیه به اجبار به ایران تحمیل کرده از درجه اعتبار ساقط است، بر اساس سخنرانی لنین رهبر انقلاب روسیه که در پی پیروزی انقلاب ایراد شده بود، مبنای اعتبار معاهدات ایران و روسیه را رضایت دو طرف تعیین کرد. بامداد ۷ نوامبر سال ۱۹۱۷ میلادی بود که بلشویکها بر اساس یک نقشه از پیش طراحی شده مراکز عمده تصمیمگیری و مهم شهر پتروگراد یا همان سنپترزبورگ پایتخت روسیه تزاری را تصرف کردند اما شکلگیری ایده انجام این عملیات به ۲۳ اکتبر سال ۱۹۱۷ میلادی، یعنی حدود دو هفته قبل از پیروزی آن بازمیگشت. در این روز، لنین، رهبر بلشویکها مخفیانه پناهگاهش در فنلاند را برای شرکت در جلسه کمیته مرکزی حزب ترک کرد. او در جلسه کمیته، لزوم شورش مسلحانه را به تصویب رساند و بر اجرای آن تاکید کرد. این عملیات که به سقوط دولت الکساندر کرنسکی رییس دولت موقت روسیه انجامید بعدها در ادبیات بلشویکها «انقلاب اکتبر» نام گرفت. انقلاب اکتبر بر روابط دیگر کشورها با روسیه که حالا به سوی تبدیل شدن به اتحاد جماهیر شوروی حرکت میکرد، تاثیرات فراوانی داشت؛ از آن جمله در روابطش با ایران چرا که دولت بلشویکی روسیه حدود یک ماه بعد، در چند اعلامیه جداگانه قراردادهای تحمیلی دولت روسیه تزاری علیه ایران را لغو و از بدهیهای مالی این کشور صرفنظر کرد.
لنین شخصا در اعلامیهای که در ۱۴ دسامبر ۱۹۱۷ برابر با ۲۳ آذرماه ۱۲۹۶ به امضای او صادر شد، عهدنامه آگوست سال ۱۹۰۷ انگلستان و روسیه دایر بر تقسیم ایران به دو منطقه تحت نفوذ و یک منطقه بیطرف فیمابین و ضمائم محرمانه آن را فاقد اعتبار اعلام و تاکید کرد هرگونه قراردادی که با استقلال ملی، تمامیت ارضی و آزادی عمل ملت ایران مغایرت داشته و آن را محدود کند از این لحظه بیاعتبار است و همه را پاره کرده و دیگر وجود خارجی که بتوان به آنها استناد کرد موجود نیست.
او در پیامی تمامی معاهدات دولت تزاری روسیه با ایران را لغو کرد.