کاهش 16ماهه عمر ساکنان شهرها با آلودگی هوا
گروه راه شهرسازی
نتایج بررسی که توسط محققان در کالج کینگ لندن در سال گذشته انجام شده است، نشان میدهد آلودگی هوا، زندگی ساکنان شهرها را 9 تا 16ماه کوتاه میکند.
به گزارش «تعادل»، پیشبینیهای روزانه آلودگی هوا در بیشتر شهرها تنها زمانی نشانگر وضعیت ناسالم کیفیت هوا (علامت با رنگ قرمز) است که غلظت آلایندهها به گونهیی باشد که موجب آثار حاد بر سلامتی شود. این عملکرد قابل درک به نظر میآید چراکه به افرادی ازجمله مبتلایان به آسم اجازه میدهد، اقدامات لازم درخصوص مراقبت از خود را انجام دهند. ولی ممکن است برای مردمی که اکثر روزها در شرایط سالم کیفیت هوا (علامت با رنگ سبز) زندگی میکنند، این برداشت اشتباه را به همراه داشته باشد که هوایی که تنفس میکنند، خطری برای سلامتیشان ندارد؛ درنتیجه نگرانی در مورد وضعیت کیفیت هوا ایجاد نشده و اقدام خاصی در جهت بهبود کیفیت هوا صورت نمیگیرد. درصورتیکه در شرایط سالم نیز هنوز آلایندهها ولی در سطح کمتر وجود دارند.
در تحقیق حاضر دادههای یک سال مربوط به 15شهر مختلف از ماه مه سال 2015 گردآوری شد و 3 آلاینده دیاکسید نیتروژن (گازی قهوهییرنگ ناشی از احتراق بهخصوص خودروهای دیزل)، ازن (با 3 اتم اکسیژن که موجب تحریک ریه میشود) و ذرات معلق با قطر کمتر از 5/2میکرون (ذرات بسیار ریز که میتواند به اعماق ریه نفوذ کند) در نظر گرفته شد. این آلایندهها میتوانند موجب بروز تعدادی مشکلات پزشکی ازجمله آسم، بیمارهای قلبی، سرطان ریه و رشد ناقص ریه کودکان شوند.
بر این اساس غلظت دیاکسید نیتروژن در لندن و پاریس در بیشتر مواقع بالاتر از حد مجاز تعیین شده از سوی سازمان بهداشت جهانی (WHO) بوده، حدی که ازدیاد آلایندهها از آن به منزله خطر طولانی مدت تلقی شده و به عنوان حد متوسط سالانه شناخته میشود. همین امر در مورد ذرات معلق نیز صدق میکند.
براساس نتایج حاصل از بررسی اطلاعات 12ماهه در شهر لندن، در طول روز بهطور متوسط غلظت دیاکسید نیتروژن تا 41درصد بالاتر از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی است یا میتوان به موردی در شهر پاریس اشاره کرد، هنگامی که شاخص ملی کیفیت هوا 4 روز از 5 روز مورد بررسی را در شرایط «خوب» یا «خیلی خوب» گزارش کرده، آنالیزهای انجام شده نشان میدهد که دست کم یکی از 3 آلاینده اصلی تقریبا در هر روز بالاتر از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی بوده است.
یک مشکل دیگر این است که تعیین حدود روزانه کیفیت هوا وابسته به شرایط محلی است و نه تنها در بیشتر اوقات خطرات طولانی مدت را مورد توجه قرار نمیدهند، بلکه از جایی به جای دیگر هم تفاوت دارند. در سیستم شاخص آلودگی هوای انگلستان، غلظت دیاکسید نیتروژن تا 5برابر حد متوسط سالانه سازمان بهداشت جهانی به عنوان میزان «کم» تعیین شده است. امریکا در این موارد محتاطتر است و حد مجاز آن 2/5برابر حد مجاز سازمان بهداشت جهانی تعیین شده است. همچنین در وبسایت مربوط به کیفیت هوای بلژیک توضیحاتی نوشته شده مبنی بر اینکه شاخصهای تعریف شده در این وبسایت یک نمایشگر کیفی از وضعیت کیفیت هوا است و از نظر علمی با فرضیات بسیار معنادار است.
شهرهای مختلف همچنین به روشهای گوناگونی اطلاعات کیفیت هوا را ارائه میکنند. در اغلب موارد دستهبندی اطلاعات کیفیت هوا با استفاده از مقیاس 10 یا 100 انجام شده، سپس آن را 4 یا 6 قسمت میکنند و با عبارات «کم»، «متوسط» و... حدود مختلف را نشان میدهند. در بعضی مناطق، خطی بین شرایط «کم» و «متوسط»، در ترازی که آلایندهها میتوانند موجب آثار حاد برسلامتی شود، رسم میکنند و نشانگر قرمز (شرایط ناسالم) را برای شرایط مه دود (smog)، که اکثریت مردم را در معرض خطر قرار میدهد، نگه میدارند.
همچنین شاخصهای رسمی به کاربرده شده در به دست آوردن الگوهای تغییرات شبانه روزی آلایندهها ناتوان هستند. آگاهی از این روند میتواند بسیار مهم باشد و مردم میتوانند در صورت آگاهی لازم از این اطلاعات، تغییراتی در عادات روزانهشان ایجاد کنند که میتواند در بهبود زندگی آنها موثر باشد. بررسیهای انجام شده نشان میدهد برای مثال، مردم شهر پاریس که ساعت 9صبح روانه کار روزانه شده و در ساعت 18 از سر کار خود باز میگردند، قادر هستند میزان دیاکسید نیتروژن که در حین رفتوآمد به سرکار تنفس میکنند را تا 16درصد کاهش دهند، درصورتیکه یک ساعت زودتر به سرکار رفته و از سر کار خود برگردند. همچنین اگر دو ساعت زودتر رفتوآمد کنند، از میزان دیاکسید نیتروژن تنفس شده تا 28درصد کاسته خواهد شد.
مقایسه غلظت ساعتی دیاکسید نیتروژن
چرخههای هفتگی نیز در تغییرات آلایندهها و درنتیجه کیفیت هوا وجود دارد. والدین در پاریس و بلژیک میتوانند فعالیتهای محیط باز کودکان خود را برنامهریزی کنند، برای مثال، برنامه کلاسهای شنا را در روز شنبه و برنامه فعالیتهای محیطباز نظیر تمرین فوتبال را در روز یکشنبه قرار دهند. به این دلیل که در طول ساعات روز، غلظت دیاکسید نیتروژن در این شهرها در روزهای یکشنبه بهطور متوسط 20درصد کمتر از سایر روزهای هفته است و در آمستردام نیز 16درصد کمتر است. همچنین در هر سه این شهرها آلودگی ناشی از غلظت ذرات معلق در یکشنبهها کاهش مییابد و همین طور این مساله در مورد ازن طی ماههای تابستان صدق میکند.
در نیویورک شرایط کیفیت هوا بهتر است و غلظت دیاکسید نیتروژن 220درصد کمتر از حدود سازمان بهداشت جهانی است و این امر در بسیاری از شهرهای ایالات متحده امریکا مشاهده شده که از عوامل مهم آن استفاده کمتر از خودروهای دیزلی در این مکانها نسبت به شهرهای اروپایی است.