15 چالش فروش اموال مازاد دولتی
![15 چالش فروش اموال مازاد دولتی](/files/fa/news/1400/8/30/90459_106.jpg)
وزیر اقتصاد در نامهای به رییسجمهور 15 مشکل و مانع فروش اموال مازاد دولت را تشریح و اعلام کرد در 6 ماه نخست امسال فقط یک درصد درآمدهای پیشبینی شده بودجه در این بخش محقق شده است. سیداحسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی 15 چالش فروش و مولدسازی اموال مازاد دستگاههای اجرایی برای تحقق بودجه سال جاری را به رییسجمهور اعلام کرد و خواستار تصویب و ابلاغ بخشنامه جدید در این زمینه شد. وزیر اقتصاد عنوان کرده در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۰ معادل ۴۷۳ میلیارد تومان بوده که به حساب خزانه واریز شده است. به گزارش فارس، در بودجه سال جاری بیش از ۴۵ هزار میلیارد تومان درآمد از محل فروش و واگذاری اموال مازاد منقول و غیرمنقول پیشبینی شده که طبق اظهارات وزیر اقتصاد تنها یک درصد آن در نیمه نخست سال جاری محقق شد. طی چند روز گذشته نیز خاندوزی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه دولت برای جبران کسری بودجه در لایحه بودجه 1401 و حتی سال جاری چه راهکاری را در نظر گرفته است، گفته بود: پیشنهاد جدی وزارت اقتصاد برای جبران کسری بودجه تمرکز بر روش فروش اموال مازاد دولت است تا بتواند با تبدیل دارایی غیرمولد دولت به مولد، کمترین اثر را به جهت پیامدهای تورمی و منفی که میتواند بر بازارها داشته باشد، بگذارد. براین اساس جزییات این نامه بدین شرح است: همانگونه که مستحضرید، مطابق جزءهای ۱ و ۲ بند (د) تبصره ۱۳ قانون بودجه، به وزارت امور اقتصادی و دارایی اجازه داده شده نسبت به مولدسازی داراییهای دولت در اختیار دستگاههای اجرای موضوع ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری تا سقف بیست هزار میلیارد ( ۲۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال) با استفاده از انتشار انواع اوراق مالی اسلامی خارج از سقف اوراق مالی اسلامی دولت، اجاره بلندمدت حداکثر ۱۰ ساله دارد. توثیق با تشخیص و محور وزیر امور اقتصادی و دارایی اقدام و وجوه حاصله را به ردیف درآمدی ۳۱۰۲۴۰ نزد خزانه داری کل کشور واریز کند. همچنین به وزارت امور اقتصادی و دارایی اجازه داده شده تا سقف یکصد و هفتاد و شش هزار میلیارد ریال (۰ ۰ ۰. ۰ ۰ ۰ .۰ ۰ ۰. ۰ ۰ ۰ .۱۷۶) از اموال و داراییهای منقول و غیرمنقول و حقوق مالی مازاد دولت جمهوری اسلامی ایران (به استثنای انفال و موارد مندرج در اصل هشتاد و سوم (۸۳) قانون اساسی را بدون رعایت تشریفات مربوط به تصویب هیات وزیران با رعایت قوانین و مقررات از طریق حراج عمومی در بورس املاک و مسکن یا از طریق مزایده عمومی به فروش برساند. ضمن اینکه طبق جداول پیوست قانون بودجه و آییننامه اجرایی جز ۲ بند و تبصره 2 و بند د تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور موضوع تصویب نامه شماره ۵۸۷۹۵/۱۲۷۹۷۱ ه مورخ ۱۴۰۰/۳/۱۲ هیات محترم وزیران در اجرای جزو ۲ بند و تبصره ۲ قانون با توجه به نوع مصارف پیشبینی شده معادل دویست هزار میلیارد (۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال در این چارچوب باید اموال مازاد شناسایی و با همان ساز و کار بند «د» تبصره ۱۲ قانون بودجه به فروش برسد. شایان ذکر است در بند ۵ تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۳۹۷ کل کشور نیز جواز مشابهی به این وزارت داده شده بود. با تلاشهای این وزارت در این راستا در سال ۱۳۹۶ با تشکیل کارگروههای ملی و استانی پس از شناسایی و تشکیل پرونده تعداد ۲۳۱۱ فقره املاک مازاد و غیرقابل استفاده دولت به ارزش برآوردی ۱۴۴۷۲ میلیارد تومان مجوز فروش صادر شد که ۱۶۰۰ میلیارد تومان از محل فروش منابع وصول گردید و در سال جاری با شناسایی تعداد ۱۲۰ ملک با ارزش براوردی ۱۴۲۰ میلیارد تومان مجوز فروش آنها صادر شده است لیکن بهرغم تنفیذ مجوزهای صادره در سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ برای اجرا در سال ۱۴۰۰ برای تحقق منابع پیشبینی شده در قانون بودجه و عملکرد منابع حاصل از اجرای تکالیف مذکور در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۰ معادل ۴۷۳ میلیارد تومان بوده که به حساب خزانه واریز شده است دلایل عدم تحقق منابع گذشته از وجود قوانین متعدد و معارض و وجود احکام مختلف و موازی در تبصرههای قانون بودجه و جداول پیوست آن برای فروش اموال و داراییهای دولت و محل مصارف متعدد منابع حاصله و وجوه ردیفهای درآمدی متعدد برای واریز وجوه حاصل از فروش اموال به خزانه که موجب ایهام برای دستگاهها گردیده است در خصوص فروش و مولدسازی املاک شناسایی شده مشکلات و چالشهای زیر وجود دارد. 1- دستگاههای اجرایی با رعایت جانب احتیاط و احتمال نیاز آتی از معرفی اموال مازاد خودداری میکنند. 2- اغلب دستگاهها اموال و داراییهای کمارزش و اراضی و املاک فاقد کاربری واقع در نقاط روستایی و کمبرخوردار را معرفی میکنند. 3- پس از شناسایی املاک مازاد توسط ادارات کل امور اقتصادی و دارایی استانها و دستگاههای اجرایی در جلسات کارگروه استانی مخالفت کرده و تصمیمگیری توسط کارگروه استانی را با چالش مواجه میکنند و با درخواست انصراف دستگاهها یا مخالفت با تصمیمات کارگروههای استان، عدم امضای بعضی از صورتجلسات کارگروه ملی و استانی را خواستار میشوند. 4- پس از تصویب کارگروه استانی و ابلاغ مجوز فروش دستگاهها از برگزاری مزایده و عملیات فروش استنکاف مینمایند. 5- برخی از دستگاههای اجرایی از طریق انعکاس موضوع در رسانهها با واسطه قرار دادن نمایندگان مجلس شورای اسلامی، ائمه جمعه و... از استانداران محترم لغو تصمیمات کارگروه را درخواست میکنند. 6- وزرا یا بالاترین مقام دستگاه ملی با فروش اموال معرفی شده واحدهای استانی و ادارات محلی و تشخیص استاندار و کارگروه استانی با استناد به اینکه درخواست واگذاری انتقال و فروش اموال دولتی طبق فصل پنجم قانون محاسبات عمومی کشور از جمله مواد ۱۱۴، ۱۱۵، ۱۱۷ ۱۹۸۰ و ۱۲۰ یا پیشنهاد وزیر یا بالاترین مقام دستگاه میبایست صورت پذیرد، مخالفت مینمایند. 7- بالاترین مقام دستگاههای اجرایی طی مکاتبات و بخشنامه به واحدهای استانی برای عدم معرفی اموال و مخالفت با تقسیمات کارگروه استانی تأکید مینمایند. 8- وجود املاک مازاد فاقد سند و عدم اهتمام دستگاهها بر مستندسازی و تثبیت مالکیت دولت که امکان صدور مجوز فروش برای آن را ناممکن میسازد. 9- عدم ثبت اطلاعات اموال غیرمنقول دستگاههای اجرایی در سامانه سادا که بر کتمان اطلاعات و عدم شناسایی املاک دولتی منجر میشود. 10- دغدغه دستگاهها در خصوص برگشت منابع، به ویژه آنکه عدم بازگشت منابع مربوط به مولدسازی به همان دستگاه باعث عدم استقبال از مولدسازی با ابزارهای پیشبینی شده، گردیده است. 11- طولانی بودن فرآیند تغییر کاربری و لزوم تامین هزینههای لازم برای آن، زمانبر بودن اعلام نظر کمیسیون ماده (۵) قانون تاسیس شورای عالی معماری و شهرسازی و بار مالی ناشی از هزینه بسیار بالای صدور مجوز تغییر کاربری اموال دارای مجوز برای فروش در اجرای ماده (۶) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) که بعضا برای یک فقره ملک ۸۰ میلیارد تومان هزینه تغییر کاربری مطالبه میشود. 12- در مواردی با توجه به اینکه دبیرخانه کمیسیون ماده (۵) قانون تاسیس شورای عالی معماری و شهرسازی در ادارات راه و شهرسازی استانها مستقر است بدون ملحوظ داشتن وضعیت املاک و طرح آن برای فروش یا مولدسازی به جای طرح در کمیسیون این املاک در طرح مکانیابی مسکن به عنوان مال مازاد برای ساخت مسکن تشخیص و به استناد ماده ۶ قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن اسناد این املاک را به نام آن وزارت اصلاح میکنند در حالی که این املاک زمین بکر نبوده و اغلب ساختمان و تاسیسات مازاد هستند. 13- لزوم فروش یکجا و نقدی ملک و عدم امکان تقسیط و رکود حاکم بر بازار املاک و فروش نرفتن املاک بهرغم تجدید مزایده. 14- مشکلات مربوط به برگزاری مزایده در سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) امکان دسترسی آسان عموم مردم از جمله روستاییان را به مزایده کاهش داده و در مواردی بهرغم سه بار تجدید مزایده خریداری برای املاک دولت مراجعه نمیکند. 15- بهرغم فراهم شدن امکان فروش در بورس املاک و ابلاغ دستورالعملهای مربوطه، دستگاهها استقبالی از عرضه کالا در بورس نمینمایند. نظر به اینکه چالشهای مذکور مبنی بر بخشی نگری دستگاهها و عدم همکاری، مقاومت و مخالفت آنان، اجرای تکالیف قانونی و اعمال مدیریت دولت در حوزه اموال متعلق به خود و تحقق منابع مورد نیاز را با مشکلات جدی مواجه کرده لذا در صورت صلاحدید متن بخشنامه پیوست که برای کاهش موانع و چالشهای موجود در چارچوب قوانین و مقررات حاکم و تسهیل تحقق منابع پیشبینی شده در بودجه سال جاری تهیه شده را تایید و دستور فرمایید به کلیه دستگاههای اجرایی ابلاغ شود.